Nie tylko Walentynki. Dziś obchodzimy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej

14 lutego to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej (fot. IPN Katowice)

14 lutego po raz drugi obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej – święto ustanowione w hołdzie największej konspiracyjnej armii w okupowanej Europie, zbrojnemu ramieniu Polskiego Państwa Podziemnego. Armii, która walczyła o suwerenną i niepodległą Rzeczpospolitą, a po wojnie jej żołnierze byli represjonowani przez władze komunistyczne.

14 lutego to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej

W Katowicach wojewódzkie obchody zorganizowano w przededniu święta, 13 lutego 2026 r. Uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji żołnierzy AK w kaplicy na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Katowicach przy ul. Murckowskiej. Następnie uczestnicy przeszli do kwatery żołnierzy AK, a główna część wydarzenia odbyła się pod Pomnikiem Pamięci Dowódców i Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Śląskiego.

W przemówieniach Marka Wójcika, wojewody śląskiego oraz dr. Andrzeja Sznajdera, dyrektora OIPN w Katowicach podkreślono wyjątkowość Armii Krajowej i fenomenu Polskiego Państwa Podziemnego. Dr Andrzej Sznajder przypomniał, że AK była „armią obywatelską” – prawdziwym przekrojem społeczeństwa: od żołnierzy i nauczycieli po harcerzy, uczniów i studentów, kobiety i mężczyzn, młodych i starszych.

„Armia Krajowa była armią obywatelską”

Mocno wybrzmiała także historia Śląskiego Okręgu AK – jednego z obszarów konspiracji na terenie wcielonym do III Rzeszy w 1939 roku. Szacuje się, że struktury te tworzyło ok. 25 tys. zaprzysiężonych żołnierzy, a Śląsk zasłynął m.in. skutecznością działań wywiadowczych.

Po przemówieniach odbył się apel pamięci i salwa honorowa, złożono kwiaty i zapalono znicze. Podczas uroczystości przekazano także plakietę „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” Jolancie Ziółkowskiej, córce zmarłego ppor. Janusza Mariana Mierzwińskiego.

Nagrody i odznaczenia dla tych, którzy dbają o historię i spuściznę

Druga część obchodów odbyła się w sali Sejmu Śląskiego w Katowicach: odegrano Hymn Państwowy i Hymn AK, prof. dr hab. Dariusz Nawrot wygłosił wykład „Historia Śląskiego Okręgu Armii Krajowej”. Ważnym punktem było wręczenie odznaczeń osobom zaangażowanym w edukację historyczną i upamiętnianie etosu AK. Wśród uhonorowanych Medalem Pamiątkowym ŚZŻAK „SERCE” znalazł się dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach.

Obchody zostały zorganizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Śląski oraz 13. Śląską Brygadę Obrony Terytorialnej im. ppłk dypl. Tadeusza Puszczyńskiego ps. „Konrad Wawelberg”.