Gmina Wyry świętuje 35 lat samodzielności. Tak odzyskała odrębność od Tychów

Gmina Wyry obchodzi 35 lat samodzielności administracyjnej. To ważna rocznica dla mieszkańców Wyr i Gostyni, bo właśnie po odłączeniu od Tychów obie miejscowości ponownie zaczęły decydować o własnym rozwoju. Historia tej zmiany pokazuje, jak silna była lokalna tożsamość i jak dużą rolę odegrała wspólna determinacja mieszkańców.

Gmina Wyry i 35 lat samodzielności po odłączeniu od Tychów

Dla mieszkańców to nie tylko rocznica urzędowa, ale też symbol odzyskanej podmiotowości. Gmina Wyry wróciła na mapę administracyjną po latach funkcjonowania w granicach miasta Tychy. Decyzja o usamodzielnieniu była efektem wyraźnej woli społecznej, a także potrzeby zachowania lokalnej tożsamości Wyr i Gostyni.

KLIKNIJ I POSŁUCHAJ ROZMOWY NA TEN TEMAT

Choć dziś gmina rozwija się jako spójny samorząd, jej obecny kształt był wynikiem kompromisu i rozsądku. Połączenie dwóch miejscowości dało szansę na utworzenie samodzielnej jednostki, która mogła skutecznie zabiegać o własne potrzeby i inwestycje.

Jak Gmina Wyry została włączona do Tychów?

W 1975 roku, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, gminę Wyry włączono do miasta Tychy jako jedną z jego dzielnic. Od tego momentu miejscowości funkcjonowały pod nazwami Tychy-Wyry i Tychy-Gostyń. Przez kolejne lata najważniejsze decyzje dotyczące mieszkańców zapadały już na szczeblu miejskim.

W budynku urzędu gminy w Wyrach można było załatwić tylko wybrane sprawy związane z ewidencją, poborem podatków i ruchem ludności. Reszta spraw urzędowych wymagała wyjazdu do Tychów, co z czasem stawało się coraz bardziej uciążliwe dla mieszkańców.

Wyry i Gostyń w granicach Tychów. Co się zmieniło przez 16 lat?

W czasie przynależności do Tychów działały Komitety Osiedlowe Samorządu Mieszkańców. Miały reprezentować interesy lokalnej społeczności, zgłaszać potrzeby finansowe, współpracować z władzami miasta i organizować spotkania z mieszkańcami. W praktyce jednak nie zniwelowało to poczucia oddalenia od realnego procesu decyzyjnego.

Mimo to w ciągu 16 lat zrealizowano kilka ważnych inwestycji. Powstał wodociąg na Kopaninach, wymieniono część sieci wodociągowej, utwardzono i wyasfaltowano kilka ulic, a także oddano do użytku nowe odcinki dróg. Te działania poprawiły codzienne warunki życia, jednak nie zmieniły nastawienia mieszkańców do przynależności administracyjnej.

Dlaczego mieszkańcy chcieli, by Gmina Wyry odzyskała niezależność?

W Wyrach i Gostyni narastało przekonanie, że obie miejscowości powinny znów same decydować o własnej przyszłości. Duże znaczenie miała lokalna tożsamość, wiejski charakter obu miejscowości oraz silne przywiązanie do historii i tradycji. Mieszkańcy coraz wyraźniej odczuwali też trudności związane z koniecznością załatwiania spraw w Tychach.

Szansa na zmianę pojawiła się dopiero po 1989 roku, gdy w Polsce rozpoczęły się przemiany ustrojowe. Wtedy pojawił się temat odłączenia od Tychów i utworzenia samodzielnej gminy. Problemem okazała się jednak liczba mieszkańców. Same Wyry nie miały wystarczającego potencjału ludnościowego, dlatego kluczowe stało się połączenie z Gostynią.

Referendum w sprawie utworzenia gminy Wyry

Przełom nastąpił w styczniu 1990 roku. Między 14 a 21 stycznia przeprowadzono wtedy referendum, dotyczące ponownego utworzenia gminy. Wyniki nie pozostawiły wątpliwości.

W Wyrach za usamodzielnieniem głos oddały 1073 osoby, czyli 52,3 proc. uprawnionych. W Gostyni poparcie było jeszcze wyraźniejsze, bo za utworzeniem gminy opowiedziało się 1331 mieszkańców, co dało 70,1 proc. głosów. Obie miejscowości jasno pokazały, że chcą wspólnej, samodzielnej przyszłości.

Kiedy powstała Gmina Wyry?

Po pozytywnej opinii Miejskiej Rady Narodowej w Tychach sprawa trafiła na szczebel rządowy. Ostatecznie 22 grudnia 1990 roku premier Tadeusz Mazowiecki podpisał rozporządzenie, na mocy którego utworzono gminę Wyry w ówczesnym województwie katowickim.

W skład nowej jednostki weszły obręby geodezyjne Wyry i Gostyń o łącznej powierzchni 3444,97 ha. Siedzibą władz zostały Wyry. W tamtym czasie obie wsie liczyły razem 5317 mieszkańców (dla porównania – dziś w gminie zameldowanych jest blisko 9 tysięcy osób). Był to moment przełomowy, bo właśnie wtedy Gmina Wyry odzyskała realną możliwość samodzielnego zarządzania swoim rozwojem.

35 lat Gminy Wyry – zaplanowane imprezy

Świętowanie 35-lecia będzie rozłożone w czasie. Na lipiec zaplanowany jest gminny festyn z Radiem Express FM. Z kolei jesienią odbędzie się uroczysta gala, na którą zaproszone zostaną osoby zasłużone dla gminy Wyry. W planach jest również wydanie specjalnej publikacji.